Van zorgen naar leiden is een grote stap
Het is voor een teamleider met een zorgachtergrond niet vanzelfsprekend om de overstap te maken van zorgen naar leiden. Je bent opgeleid om nabij te zijn, te helpen en problemen op te lossen. En ineens wordt er van je verwacht dat je richting geeft, grenzen stelt en beslissingen neemt of doorgeeft die niet voor iedereen prettig zijn. Dat vraagt iets anders dan betrokkenheid alleen.
Wanneer zorgen doorslaat in overnemen
Veel teamleiders blijven ondertussen doen wat ze kennen. Ze zorgen, vangen op, bewegen mee en nemen net iets meer over dan hun rol eigenlijk vraagt. Met de beste bedoelingen. Het gevolg is een team dat leunt en een leider die langzaam leegloopt.
Waarom deze overgang zo vaak schuurt
De stap van goede zorgverlener naar verantwoordelijke leider is groter dan vaak wordt benoemd. In de zorg word je teamleider omdat je goed bent in je vak, omdat collega’s je vertrouwen en omdat je weet hoe het werk loopt. Zorgen voor draait om nabijheid. Leiderschap vraagt juist dat je afstand durft te nemen en beslissingen neemt vanuit overzicht. Dat botst.
Leiderschap vraagt afstand, geen hardheid
Om helder te kunnen zijn, is die afstand nodig. Wie blijft leiden vanuit de zorgreflex, neemt ongemerkt te veel verantwoordelijkheid over, vermijdt spanning en stelt grenzen pas wanneer het eigenlijk al te laat is. Dat is geen zwakte of onkunde, maar een logisch gevolg van een patroon dat ooit goed werkte en nu niet meer past bij de rol.
Zelfleiderschap is iets anders dan zelfzorg
Zelf leiderschap wordt in de zorg vaak verward met zelfzorg of reflectie. Even stilstaan, even voelen hoe het gaat en dan weer door. Maar zelf leiderschap gaat niet over beter voor jezelf zorgen. Het gaat over jezelf serieus nemen in je rol. Over herkennen waar je onder druk gaat redden, pleasen of inslikken, en daar niet langer automatisch in meegaan.
Rust ontstaat door helderheid
Zelf leiderschap vraagt consistentie, commitment en betrouwbaarheid. Niet alleen naar anderen, maar ook naar jezelf. Dat brengt rust. En rust zorgt voor helderheid.
Teams voelen feilloos wat jij draagt
Zonder zelfleiderschap ga je compenseren. Je vangt op wat eigenlijk niet van jou is en verzacht wat benoemd moet worden. Teams voelen dat feilloos aan. Niet omdat ze lastig willen zijn, maar omdat leiderschap altijd zichtbaar wordt in gedrag. Een team kan pas verantwoordelijkheid nemen wanneer de leider dat zelf ook doet. Niet in woorden, maar in houding en keuzes.
De vraag die alles kantelt
De vraag waar het uiteindelijk om draait, is niet hoe je je team meekrijgt, maar wat jij zelf draagt dat niet van jou is. En wat het je kost om dat te blijven doen. Kun je zien hoe je jezelf daarin in de weg zit? Alles kan, maar alles heeft een prijs. Hoe lang is dit voor jou vol te houden?
Tot slot
Zelf leiderschap binnen de zorg vraagt dat je stopt met zorgen waar leiden nodig is. Dat je helder durft te zijn, ook als dat schuurt. En dat je jezelf niet langer spaart ten koste van je rol. Niet iedereen is bereid die stap te zetten. En dat hoeft ook niet.
Voor teamleiders in de zorg die dit herkennen hier kan je niet alleen uitkomen, ik heb een leiderschapsprogramma dat precies hierop aangrijpt.
